على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
3322
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
مسلحة ( maslahat ) ا . ع . جائى كه در وى خوف و ترس باشد و لازم باشد در آن سلاح با خود برداشتن . و جاى ترس از رخنههاى شهر و سرحد مملكت . و گروه سلاح دار و نگهبان . و جاى ديدبان . ج : مسالح . مسلخ ( maslax ) ا . ع . محل سلخ و جايى كه در آن گوسپند را پوست مىكنند . ج : مسالخ . مسلخم ( moslaxemm ) ص . ع . متكبر گردنكش . مسلس ( mosles ) ص . ع . ماده شترى كه بچهء ناتمام افگنده باشد . مسلسل ( mosalsal ) ص . ع . ثوب مسلسل : جامهء بدبافت . و جامهء نگارين به نگار مخطط . و شئ مسلسل : چيز درهم پيوسته . و ماء مسلسل : آبى كه از جهت گوارائى و صافى به آسانى در حلق داخل شود . و نيز آب روان شدهء بهم پيوسته . مسلسل ( mosalsal ) ص . پ . مأخوذ از تازى - به زنجير بسته . و مانند زنجير بهم پيوسته . و بهم بسته و بهم پيوسته و با هم پيوند داده شده . و پى در پى و متوالى . و رديف و بنظم قرار داده شده . مسلط ( mosallat ) ص . ع . برگماشته . مسلط ( mosallat ) ص . پ . مأخوذ از تازى - داراى تسلط و زورآور و غالب و حاكم و فرمانروا . و مسلط شدن : غالب شدن و زيردست كردن و مغلوب كردن . و فيروزمند شدن . و حكومت كردن . مسلع ( mesla ' ) ا . ع . دليل و رهنما . مسلع ( mosalla ' ) ص . ع . بقر مسلع : گاوى كه در قحط سال بردم آن سلع و عشر مىبستند و آن را بجاى مرتفعى مىراندند و سپس آتش مىزدند بر سلع و عشر تا باران آيد و اين كار معمول تازيان در ايام جاهليت بود . مسلعة ( mosalla'at ) ع . ص . مؤنث مسلع . يق : بيقور مسلعة : يعنى گاوهاى مسلع . ر . مسلع . مسلعف ( masal'af ) ا . ع . درشت . مسلف ( moslef ) ص . ع . امراة مسلف : زنى كه بچهل و پنج سالگى رسيده باشد . مسلفة ( meslafat ) ا . ع . ماله . ج . مسالف . مسلق ( meslaq ) ص . ع . خطيب مسلق : خطيب بليغ بلندآواز . ج : مسالق . مسلك ( maslak ) و ( maslek ) ا . ع . راه و طريق و محل عبور . ج : مسالك . مسلك ( maslak ) ا . پ . مأخوذ از تازى - راه و طريق . و طريقه . و محل عبور . و وضع و ترتيب و انتظام . و خط عبور . مسلك ( mosallak ) ا . ع . نحيف و نزار و لاغر . مسلكة ( maslakat ) ا . ع . طرهاى كه از گوشهء جامه بيرون آورده باشند . مسلم ( moslem ) ص . ع . كسى كه متدين بدين اسلام باشد . ج : مسلمون . و كسى كه مردم از دست و زبان وى آسوده باشند . مسلم ( moslem ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مسلمان و متدين بدين اسلام . مسلم ( mosallam ) ص . ع . سپرده شده و حواله شده و امانت داده شده . و رهائى يافته . و معاف شده . و معاف شدهء از تكاليف عرفى . مسلم ( mosallam ) ص - م ف . پ . مأخوذ از تازى - كامل و صحيح و سالم و تندرست و درست و بىعيب . و محقق و واضح و يقين . و مسلم الانصاف : نگاهدارندهء عدالت و انصاف . و ملاى مسلم : ملاى درست كارى كه همه كس آن را قبول داشته باشد . و سخنان مقرر و مسلم : سخنان محقق و راست . و مسلم شدن : محقق شدن و براستى ثابت گشتن . و مسلم كردن : محقق كردن و ثابت نمودن . و معافى بخشيدن . مسلم ( mosallem ) ص . ع . كسى كه صحيح و سالم نگاه مىدارد . و حمايت مىكند رهائى و آزادى را . و آنكه مىسپارد چيزى را به كسى . و آنكه تسليم مىشود و گردن مىنهد به عدالت ديگرى . و كسى كه سلام مىكند و اداى دعا و تهنيت مىنمايد . و آنكه به خوبى و خوشى ياد مىكند مرده و فوت شده را و عليه السلام مىگويد . مسلم ( mosallem ) ا . ع . جارچى صلح . و نايب حاكم جديد كه تا ورود آن حاكم بمقر حكومت خود از وى نيابت مىكند . مسلما ( mosallaman ) م ف . پ . مأخوذ از تازى - محققا و يقينا و حتما . مسلمات ( moslem t ) ع . ج . مسلمة . مسلمات ( moslem t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - زنان مسلمان . مسلمان ( moslem n ) ا . پ . ج . مسلم . مسلمان ( mosalm n ) و ( mosol - ) ( m n ) ص . پ . متدين و ديندار و متدين بدين اسلام . مسلمانى ( mosalm ni ) ا . پ . ديندارى و تدين . و تدين بدين اسلام . مسلمة ( moslemat ) ص . ع . زنى كه متدين بدين اسلام باشد . ج : مسلمات . مسلمون ( moslemuna ) ع . ج . مسلم . مسلميات ( mosallamiyy t ) ا . پ . مأخوذ از تازى - چيزهاى مسلم و محقق و مبرهن . مسلمين ( moslemin ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مردهاى مسلمان .